20 ára afmælisráðstefna SORPU
SOPRA 20 ára – glæsileg afmælisráðstefna var haldin 20. maí síðastliðinn.
SORPA fagnaði 20 ára afmæli sínum með glæsilegri ráðstefnu í Hörpu 20. maí s.l. Stjórnarformaður SORPU, Oddný Sturludóttir, setti ráðstefnuna og stýrði afmælissöng í lok hennar undir eigin píanóleik. Saga og hlutverk SORPU var rakið í góðu erindi Páls Hilmarssonar sem situr fyrir hönd Garðabæjar í stjórn fyrirtækisins og Sigurbjörg Sæmundsdóttir, frá Umhverfisráðuneytinu, gat um góð samskipti við SORPU frá upphafi og gerði grein fyrir því hvað framundan væri í lagaumhverfi á sviði úrgangsmála. Lúðvík Gústafsson, frá Sambandi íslenskra sveitarfélaga, flutti gott erindi um meðhöndlun úrgangs sem almannaþjónustu sveitarfélaganna.
Umhverfisráðherra, Svandís Svavarsdóttir, ávarpaði ráðstefnugesti og gat þess góða starfs og árangurs sem náðst hefur s.l. 20 ár undir forystu SORPU auk þess sem verið væri að vinna að hjá ráðuneytinu og undirstofnunum á sviði úrgangsmála. Ráðherra óskaði SORPU til hamingju með gæðastjórnunarvottun fyrirtækisins og afhenti framkvæmdastjóra SORPU, Birni H. Halldórssyni og gæðastjóra verkefnisins, Rögnu I. Halldórsdóttur, vottunarskirteini, ISO-9001. Ráðherra gat þess að landsáætlun um meðhöndlun úrgangs muni kom fram haustið 2011 og um aukið samstarf Umhverfisstofnunar, Umhverfisráðuneytis og Ríkisendurskoðunar um úrgangsmál. Svandís lagði áherslu á að úrgangur væri hráefni sem samfélaginu bæri að nýta í auknum mæli og fagnaði þróttmiklu fræðslustarfi SORPU í þeim efnum og góða upplýsingagjöf á heimasíðu fyrirtækisins.
Eftir hádegishlé fjallaði Teitur Gunnarson, sviðsstjóri efnaferla hjá Mannviti, um aðkomu verkfræðistofunnar að þróun og uppbyggingu á urðunarsvæðinu á Álfsnesi og gott samstarf við SORPU um uppbyggingu söfnunarkerfis og gasgerðarstöðvar til metanframleiðslu eftir að fyrra samstarfi SORPU og VGK lauk. Þrír erlendir gesti fluttu áhugaverð erindi. Fyrst í ræðustól var Gunnel Klingberg, sænskur umhverfislögfræðingur, sem starfar fyrir MWE- samtökin í Brussel ( e. Municipal Waste Europe). Hún flutti yfirgripsmikið erindi um lagaumhverfi úrgangsmála í víðum skilningi. Hún ræddi meðal annars um 98 ákvörðun Evrópuráðsins 2008 ( 2008/98/EC) þar sem m.a. er að finna ýtarlega skilgreiningu á úrgangi og hliðarafurðum úrgangsmeðhöndlunar. Fram kom að þótt Ísland væri ekki í Evrópusambandinu þá bæri Íslandi að uppfylla kröfur Evrópusambandsins sem aðili að evrópska efnahagssvæðinu (EES samningurinn) og þar með innleiða í framtíðinni m.a. ofangreinda tilskipun.
Næstur erlendra fyrirlesara í pontu var Kristín Bergesen, upplýsingafulltrúi Oslóborgar á sviði úrgangsmála. Erindi hennar endurspeglaði markvissa og stefnumiðaða stjórnarhætti hjá frændum okkar varðandi úrgangsmál í víðum skilningi. Meðal annars kom fram að á árinu 2012 mun ný metangerðarstöð verða tekin í notkun í Osló þar sem lífrænn úrgangur frá heimilum og atvinnustarfsemi auk seyru verði nýttur til metanframleiðslu og hratið úr framleiðsluferlinu nýtt sem jarðvegsbætir. Metaneldsneytið er m.a. fyrirhugað að nýta á 150 strætisvagna í borginni á komandi árum . Erindið varpaði ljósi á mikilvægi þess m.a. fyrir okkur Íslendinga að skilgreina með sambærilegum hætti og Norðmenn hvernig nýta megi hrat frá gasgerðarstöð til uppgræðslu lands, enda um að ræða mikilvæga og verðmæta hliðarafurð sem breytir miklu í rekstri slíkra stöðva. Krístín lagði mikla áherslu á góða upplýsingarmiðlun og gott samstarf við notendur kerfisins í Oslæó.
Markus Ocklind, frá IL Recycling í Svíþjóð, fjallaði um farsælt samstarf við SORPU allt frá árinu 1991 þegar Ögmundur Einarsson, fyrrum framkvæmdastjóri SORPU, leitaði til fyrirtækisins varðandi endurvinnslu á pappír og pappa. Fram kom að frá upphafi hafi SORPA sent alls 170.000 tonn af pappírsafurðum til endurvinnslu hjá IL Recycling í Svíþjóð.
Hildigunnur Hafsteinsdóttir, frá Neytendasamtökunum, flutti fróðlegt og skemmtilegt erindi um neytandann og úrgangsmál. Fram kom í erindinu að í könnun Neytendasamtakanna hafi Svansmerktar vörur ekki reynst dýrari en sambærilegar vörur sem framleiddar eru án umhverfisvottunarkerfis. Og að misskilnings virðist enn gæta meðal neytenda um að umhverfisvottaðar vörur væru mun dýrari en óvottaðar vörur. Hildigunnur gat um fjölda dæma um sóun vestrænna þjóða og svigrúm fyrir neytendur til að láta til sín taka í umhverfismálum með breyttu neyslumunstri og aukinni umhverfisvitund um framleiðslu og meðhöndlun matvæla og notkun umbúða. Einnig lagði Hildigunnur áherslu á hversu mikilvægt það er að neytendur þurfi ekki að læra á mörg flokkunarkerfi í landinum og hrökklist jafnvel með úrganginn sinn heim eftir að hafa verið í sumarfríi út á landsbyggðinni, af hræðslu við að flokka úrganginn sinn vitlaust. Skýr skilaboð, einsleitt kerfi og einfalt er það sem neitandinn kallar eftir.
Ólafur Reynir Guðmundsson, frá Samtökum verslunar og þjónustu, færði SORPU bestur keðjur frá samtökunum og nýtti tækifæri, sem gafst óvænt á sviðinu, til flutnings á frumsömdu og hugljúfu píanóverki fyrir afmælisbarnið. Tónlistin var fögur og mildileg upphitun fyrir áhugavert erindi um umhverfismál og ríkisbresti. Ólafur ræddi um almennar og sértækar kröfur sem gerðar eru til stjórnvalda og almenna og sértæka bresti hjá stjórnvöldum á sviði umhverfismála. Nefndi hann dæmi hér heima sem erlendis. Fram kom í erindi Ólafs að gagnrýni á stjórnvöld, á sviði umhverfismála, hafi aukist um allan heim í takt við aukna umhverfisvitund almennings. Benti á að í Noregi sinni hátt í eitt þúsund einstaklingar málaflokki umhverfismála með einum eða öðrum hætti en hér á landi hafi Umhverfisstofnum aðeins á að skipa 70 stöðugildum og þar meðtaldir allir þeir sem sinna eftirhlutverki á sviði umhverfismála í landinu.
Inga Dóra Jónsdóttir flutti fróðlegt erindi um starfsemi leikskólans Hálsakosts og tengingu umhverfismála við almennt fræðslustarf leikskólabarna. Hvernig skólinn tengir saman fræðslu um náttúru-og umhverfisvernd og eflingu á skapandi hugsun um endurnýtingu hluta og flokkun á úrgangi svo fátt eitt nefnt. Fram kom að Hálsakot er handhafi Grænfánans og að markvisst sé unnið að innleiðingu nýrra umhverfisvænna starfsreglna við skólann.
Síðasta erindi ráðstefnunnar flutti Björns. H. Halldórssonar, framkvæmdastjóra SORPU, um þróunarverkefni SORPU s.l. tuttugu ár. Björn benti á að líta megi á opnun SORPU sem eitt stórt þróunarverkefni sjö sveitarfélaga sem skilað hafi miklum árangri fyrir íbúa á Stór-Reykjavíkursvæðinu og miklu fleiri í umhverfislegu tilliti. Fjöldi verkefna voru kynnt á svið söfnunar, flokkunar, endurnýtingar, endurvinnslu og urðunar á úrgangi, auk söfnunar og hreinsunar á hauggasi til framleiðslu á ökutækjaeldsneyti í hæsta gæðaflokki. Fram kom meðal annars í erindi Björns, að ökutækjum sem nýtt geta metaneldsneyti SORPU í akstri hafi fjölgað mikið á síðustu misserum og að ljóst sé í dag að frumkvöðlastarf stjórnenda SORPU á sviði eldsneytisframleiðslu hafi sannað ágæti sitt. Um farsæla framgöngu mála í 20 ára sögu SORPU þótti ekki á neinn hallað þótt nafn Ögmundar Einarssonar, framkvæmdastjóra frá stofnun félagsins til ársins 2007, væri nefnt sérstaklega í því samhengi. Og þess getið að mestur ávinningur af þróunarverkefnum hafi orðið þar sem hugvit og frumkvæði starfsamanna hafi fengið að njóta sín. Þá voru nýjustu þróunarverkefni SORPU einnig kynnt sem meðal annars lúta að úrgangsgösun og eldsneytisframleiðslu.
Stjórnarformaður SORPU, Oddný Sturludóttir, þakkaði ráðstefnugestum fyrir þátttökuna, áréttaði hamingjuóskir til starfsmanna SORPU með gæðavottun félagsins og batt endahnút á vel heppnaða afmælisráðstefnu með því að stýra hópsöng undir eigin píanóleik. Ráðstefnustjórn var í traustum höndum Freys Eyjólfssonar, útvarpsmanns.
