Urðun

Urðunin fer fram á mjög skipulagðan hátt. Urðunarsvæðinu er skipt upp í ílangar 40 metra breiðar reinar og er urðað í eina rein í einu. Böggunum er raðað í þessar reinar og er hæð stálsins allt upp í 26 m. Að lokum er úrgangurinn síðan hulinn með 1,5 - 2,0 m þykku lagi af jarðvegi. Þegar lokið er við að urða í nokkrar reinar, er sáð í landið. Í framtíðinni er síðan gert ráð fyrir að planta trjám í topp urðunarsvæðisins.

Við og á urðunarsvæðum þarf sérstaklega að gæta að fjórum umhverfisatriðum:

  • Sigvatni
  • Gasmyndun
  • Foki
  • Meindýrum

Sigvatn
Sigvatn kemur aðallega frá tveimur uppsprettum. Í fyrsta lagi losnar vökvi úr sjálfum úrgangnum og í öðru lagi ofanvatn (ofankoma) sem getur sigið í gegnum úrganginn. Lítill hluti getur síðan verið grunnvatn sem kemur í gegnum botn urðunarsvæðisins eða komið frá nánasta umhverfi. Sigvatninu þarf að fylgjast með, því efni í úrgangnum geta verið í sigvatninu. SORPA hefur frá upphafi fylgst með mörgum efnis- og eðliseiginleikum sigvatnsins án þess að nokkuð hafi komið í ljós sem valdið getur áhyggjum. Einnig hefur verið fylgst með þungamálmum í sjávargróðri utan við Álfsnes. Niðurstöður allra þessara mælinga og eins mælingar á frárennsli er að finna í ársskýrslum SORPU.

Gasmyndun
Á öllum urðunarsvæðum myndast hauggas sem er blanda af koltvísýringi (CO2) og metani (CH4). Hauggasið myndast við að náttúrulegar bakteríur brjóta niður lífrænt efni í haugnum og mynda hauggasblöndu. Metanið í hauggasinu er mjög orkuríkt, en einnig slæm gróðurhúsalofttegund eða 21 sinni áhrifameiri en koltvísýringur. Gasinu í Álfsnesi er safnað með því að bora í hauginn og safnrönum komið fyrir. Betra er að brenna gasinu en að leyfa því að stíga út í andrúmsloftið því við bruna á metani myndast koltvísýrlíngur og vatnsgufa. Þannig eru gróðurhúsaáhrif urðunarstaðarins í Álfsnesi í lágmarki.

Borað í hauginn 1 1/2-2 1/2 árum eftir að urðun líkur í hverri rein. Borað er um 55 gasholur á árinu og eru þær með 20 m millibili og lagðar leiðslur frá borholunum í svokallaðar safnkistur sem tengdar eru miðlægri dælustöð. Árið 2008 var farin ný leið í útfærslu á borholum en þær eru nokkru sverari en fyrri holur auk þess sem plaströr eru notuð og umhverfis þau perlumöl. Lagt var nýtt safnæðakerfi fyrir nýju holurnar og virðist það gefa afar góða raun og því gengur gassöfnun vel sem þýðir að fleiri gætu nýtt sér metan sem orkugjafa í stað innflutts eldsneytis. Metangasframleiðsla í Álfsnesi var um 374.000 rúmmetrar árið 2008 sem var um 25% meira en árið 2007. Sjá nánar um hauggas og nýtingu metans hér.

Fok
Mikill meirihluti þess úrgangs sem kemur til urðunar í Álfsnesi er baggaður úrgangur. Það sem ekki er baggað er ekki hægt að bagga sökum eiginleika efnisins. Þetta á t.d. við um ýmsan fljótandi úrgang, net, troll, bobbinga, dýrahræ o.s.frv. Því er reynt að tryggja í upphafi að lítil hætta sé á foki. Hins vegar er íslenskt veðurfar þannig að nánast allt getur fokið. Verði vindstyrkur of mikill er hætt allri móttöku úrgangs í Álfsnesi og þannig reynt að koma í veg fyrir óþarfa fok. Umhverfis svæðið eru girðingar þar sem fokgjarnt efni vill festast og er reglulega, og að loknum veðraáhlaupum, gengið á þessar girðingar og þær hreinsaðar.

Meindýr
Haft er eftirlit með meindýrum og vargfugli á urðunarstaðnum og þeim eytt samkvæmt starfsleyfi. Helstu plágurnar eru mávur á útungunartíma og starri, sérstaklega seint á haustin og á veturna. Reynt er eftir fremsta megni að halda meindýrum í lágmarki.